Büyükada Rum Yetimhanesi

Büyükada Rum Yetimhanesi, 1898-1903 yılları arasında Fransız “Societe des Grandes Hotel Europeens” şirketi tarafından “Prinkipo Palace” ismiyle Hotel olarak mimar Alexander Wallaury tarafından inşa edilmiştir. Babıali “böyle bir yapıya açılış izni vermek, örf-adetimize uymaz” denilince satışa çıkarılmış, binayı 15 000 Osmanlı Lirasına satın alan Rum zengini Andreas Syngros Vakfı, binayı Büyükada Rum Yetimhanesi olarak tapuya tescil ettirmiştir. Bir başka Rum zengini Leonidas Zarifis 3 700 Osmanlı altını ve 2 nci Abdülhamit de, 1180 Osmanlı Altını bağışlamıştır. II nci Abdülhamit, binayı “Rum Ortodoks Cemaatine mensup, İstanbul, Bozcaada, Gökçeada gibi bölgelerdeki yetim çocukların yetimhanesi” olarak kullanımı için, bir Ferman ile Rum Patrikhanesinin himayesine vermiştir. Bununla da yetinmemiş, binayı, 21 Mayıs 1903 tarihinde Büyükada Rum Yetimhanesi olarak hizmete açmıştır.

Değişik kaynaklara göre Avrupa’nın en büyük ahşap binası Büyükada’daki eski Rum Yetimhanesi. Bu bilgi biraz abartılı sanılsa bile, iki yanı 6 katlı olmak üzere tamamı 5 katlı yapılmış ve 125 metre uzunlu­ ğu bulunan, ayrıca hemen tüm taşıyıcı sistemi, döşemeleri, tavanları ve sabit dekorasyonu da yine “ahşap” olan bir bina için aslında çok daha önemli “ayrıcalıklarda söylenebilir. Örneğin, iki yıl sonra 112 yaşına basacak olan bu “karkas” bina, sadece görkemli mimari kimliğiyle değil, yine 112 yıldır ayakta duran “ahşap statiği” ile de Avrupa’da ve hatta dünyada eşine az rastlanır bir kültür varlığıdır.

1899 yıllarında da önce “otel” olarak tasarlanıp inşa edilmişti. Büyü­kada’nın “Prens adası” anlamına gelen ilk adından esinlenerek “Prinkipo Palas” denilen otele II. Abdülhamit işletme izni vermedi­ği için Yedikule’deki Balıklı Rum Hastanesi’nde bulunan yetimhanenin 1902’de buraya taşındığı biliniyor.